Nie dotykać!


przycisk końca świata



Zobacz więcej z kategorii: świad dysku

Semafory inne niż myślisz

2011-05-10 22:33:29

Wieża sekarowa
Począwszy od „Piątego Elefanta", a ze szczególną uwagą w "Piekle Pocztowym”, w książkach o Świecie Dysku na szeroką skalę pojawiają się Sekary. Służą one do przekazywania wiadomości na niewielką odległość za pomocą sygnałów wizualnych. „Sekary” to nic innego jak rodzaj telegrafów optycznych, których różne rodzaje były stosowane już w starożytności.
Na przykład wiadomość o zdobyciu Troi doszła do Myken za pomocą łańcucha sygnałów ogniowych. Na mniejszych odległościach do przekazywania informacji stosowano również bardziej skomplikowane metody, takie jak połączenie płonącej pochodni z zegarem wodnym. W tej metodzie informacja zakodowana była za pomocą czasu, przez jaki płonęła pochodnia i liczbie przybywających w zegarze „poziomów” wody przez ten czas. Innym sposobem było zastosowanie większej ilości pochodni których układ stanowił informacje. Średniowieczne wici, czyli przekazywanie wiadomości metodą sztafetową, też było rodzajem takiego telegrafu. Na morzu stosowano kolorowe chorągiewki mocowane do olinowania okrętu.
W literaturze też można znaleźć przykłady używania telegrafów optycznych, oto kilka z nich:
  • „Hrabia Monte Christo” A. Dumasa – łapówka dla pracownika wieży za przekazanie innej informacji.

  • „Władca Pierścieni” J. R. R. Tolkiena – ogniska sygnałowe, kiedy Gondor wzywał Rohan na pomoc w obronie Minas Tirith.

  • „Piekło Pocztowe” T. Pratchetta – gdzie wieże semaforowe stanowiły jeden z głównych wątków fabuły, ale o tym później.

Oczywiście przykładów takich można by wymienić wiele, wiele więcej.

Istniała też sieć wież semaforowych we Francji. Do czasu wprowadzenia do użytku telegrafu elektrycznego, owe sekary były najszybszą metodą przekazywania wiadomości. Dla przykładu na trasie Paryż – Lyon o długości 391 kilometrów, poprzez 20 stacji informacja „szła” tylko 2 minuty, przekazanie tej samej wiadomości przez kuriera konnego trwałoby – zakładając że goniec jechałby bez przerwy z prędkością konia wyścigowego, na koniu-golemie – ponad 6 godzin.

Głównym pomysłodawcą wież semaforowych był Claude Chappe (1763-1805), który korzystając ze swoich znajomości i sytuacji politycznej (rewolucja Francuska), zdobył środki na budowę pierwszej linii przekaźnikowej Lille – Paryż. Przekazywanie wiadomości odbywało się za pomocą dwóch ramion koloru czarnego, o wymiarach od 1 do 10 metrów, mogących poruszać się nie zależnie od siebie. Każde z ramion miało 7 pozycji, ponadto mogły się one krzyżować w 4 różnych pozycjach co dawało możliwość stworzenia kodu opartego na 196 symbolach. W planach było także zastosowanie w nocy lamp umieszczonych na końcach ramion, pomysł jednak okazał się niepraktyczny i zarzucono jego realizację. Każda z wież była zaopatrzona w teleskopy do obserwacji sąsiednich semaforów. Odległość pomiędzy poszczególnymi ogniwami łańcucha wahała się od 15 do 35 kilometrów. Punty przesyłowe stawiano na nadbudówkach budynków, specjalnie wzniesionych w tym celu budynkach lub po prostu na wywyższeniach terenu. W okresie świetności, Francuska sieć semaforowa składała się z około 550 wież. Semafory zastały ostatecznie wyparte przez telegraf elektryczny w latach osiemdziesiątych XIX wieku.

Sekary w świecie Pratchetta wydają się działać na bardziej skomplikowanych zasadach niż ich rzeczywiste odpowiedniki. Przesyłają wiadomości za pomocą systemu świateł i przesłon, różne kolory ich konfiguracji umożliwiały wysyłanie szybciej. Wiązało się to z wymogiem posiadania dobrze wyszkolonego personelu. Świat pracowników wież sekarowych charakteryzuje się między innymi specyficzne, specjalistyczne słownictwo, takie jak dupleks, narzut systemowy i dzięcioł (odpowiednik robaka komputerowego), jest to nie wątpliwe odniesienie do współczesnych informatyków. Samo słowo sekar (w języku polskim) pochodzi od skrótu SKR (Semaforowa Komunikacja Radykalna), są one parodią zarówno telegrafu, jak i Internetu.

Możliwość błyskawicznego przekazywania wiadomości, jest także dla autora okazją do przedstawienia szoku kulturowego, jaki powoduje nagły postęp technologiczny. Natomiast Wielki Pień - spółka, która zarządza systemem sekarowym, jest okazją do sparodiowania wielkich, nowoczesnych korporacji. W firmie będącej monopolistą torpedującym wszelkie inicjatywy mogące naruszyć jej monolit, najważniejsze jest działanie systemu za wszelką cenę.
W Piekle Pocztowym został opisany konflikt pomiędzy Ankh-Morporską pocztą, a korporacją Wielkiego Pnia, w którym to obie strony sięgają po środki nie do końca legalne i nawet nie moralne. Zasłonięcie przez Moista sygnału i nadanie własnego przesłania w imieniu zmarłych „Sekarowców”, jest też przykładem na powstanie wirusów i pokazuje ograniczenia przekazu informacji w taki sposób.
Innym odniesieniem do naszych czasów jest według mnie maszyna do sortowania listów w podziemiach gmachu poczty, sortowała ona listy napisane, jeszcze nie napisane i takie o których napisaniu jeszcze nikt nie pomyślał, odpowiada to Spamowi na naszych kontach e-mailowych i reklamówkach codziennie wrzucanych do naszych skrzynek pocztowych. Całość miała na celu ukazać w krzywym zwierciadle współczesną informatykę, stosując tak stare wynalazki jak sekar, do uwypuklenia komizmu wojny pomiędzy pocztą, a informacją elektroniczną.
Podsumowując Pratchett w „Piekle Pocztowym” obnaża wady obu systemów przekazywania informacji. Sekary Pratchetta natomiast, są jedynie w bardzo ogólnym sensie zbliżone do tych, jakie budowane były w świecie kuli, a bardziej zbliżone do współczesnych metod wysyłania wiadomości elektronicznej.

Zobacz powiązane książki: Piekło Pocztowe

Autor: Szpaq